De mensen praten. Ze smoezen achter haar rug. En ze doen weinig moeite om het te verbergen. Flos schaamt zich. Niet alleen voor haar, maar ook voor zijn eigen schaamte.

Mijn samenvatting 
1914. Flos (bijna 12) groeit in Brabant op bij zijn opa en oma, die als een vader en moeder voor hem zijn. Hij ziet zijn moeder – die als actrice werkt in Amsterdam – niet vaak en hij schaamt zich ook een beetje voor zijn extravagante ’tante Jos’ (zoals hij haar noemt). Ze komt hem nu voor zijn verjaardag (eerste kerstdag) en Kerstmis ophalen en hij hoopt op een fijne paar dagen met haar, maar eenmaal in Amsterdam blijkt dat ze heel druk is met repeteren voor haar opvoering van ‘Een kerstvertelling’ in het Paleis voor Volksvlijt (‘het glazen Paleis’).
Flos, een beetje verloren, ontvlucht de repetitieruimte en het toneelgezelschap (zijn moeders ‘familie’) en besluit de rest van het verlaten Paleis te gaan ontdekken. In de theaterzaal ontmoet hij een mysterieuze oude heer die sprekend lijkt op het borstbeeld dat hij gezien heeft van de overleden eigenaar van het Paleis, F.A. van Hall. Als Flos nog een keer naar de theaterzaal komt, na een ruzie weggelopen, laat de oude man hem een wel heel bijzondere en zéér persoonlijke voorstelling zien…

Het is voor het eerst dat hij met zijn moeder in de trein zit. Alles is voor het eerst. Dat ze samen zijn verjaardag en kerst vieren. Dat hij bij haar gaat logeren in Amsterdam.

Het bouwwerk met tientallen halfronde ramen is misschien wel net zo hoog als de dorpskerk, maar daarmee houdt elke vergelijking op. Het is zoveel meer, zoveel groter, zoveel sierlijker. Het is als een fantasie uit een sprookje. Zoiets heeft Flos nog nooit gezien.
‘Dit is het Paleis voor Volksvlijt,’ zegt zijn moeder.
‘Een paleis,’ mompelt Flos. Ja, natuurlijk!

Mijn mening 
Ik hou heel erg van de meeslepende historische jeugdboeken van Marlene Rebel en Lucinda Vos, dus ik was onwijs benieuwd naar deze nieuwste! En wat een prachtomslag weer, van Sophie Pluim! Ook op de schutbladen en binnenin nog wat illustraties van haar. Heel mooi!

Dit verhaal speelt zich af in 1914, ten tijde van de Eerste Wereldoorlog, waar Flos in Amsterdam weinig van merkt (behalve dan dat zijn moeder ook een mannenrol moet spelen in het toneelstuk, omdat er te weinig mannelijke acteurs zijn), maar waar hij in Brabant wel wat van meekreeg (o.a. een soldaat die bij hen moest logeren, waaraan hij zijn kamer moest afstaan).
Het verhaal staat helemaal in het teken van theater en is in ‘Eerste bedrijf’, ‘Tweede bedrijf’… -delen verdeeld en de hoofdstukken heten ‘Scène 1’, ‘Scène 2’, enz. De moeder van Flos is dus actrice en haar zelfgekozen familie in Amsterdam is haar toneelgezelschap, wat Flos nu ook leert kennen (maar eigenlijk helemaal niet wil kennen, hij wil zijn moeder voor zichzelf nu hij eindelijk eens bij haar is!). En het verhaal speelt zich grotendeels af in en om het Paleis voor Volksvlijt, in de repetitieruimte en in de enorme theaterzaal, waar Flos een hele bijzondere voorstelling te zien krijgt.
De Kerstvertelling van Dickens ‘A Christmas Carol’ loopt als een rode draad door het verhaal heen, als het toneelstuk dat Flos zijn moeder gaat opvoeren, maar ook in wat Flos meemaakt… Heel bijzonder en heel mooi!!!

Nog geen twee stoelen verderop zit een oude man. De huid van de broodmagere figuur heeft de kleur van wit marmer, maar zijn groene ogen glinsteren. Flos zou zweren dat het de man van het borstbeeld in de hal beneden is. De snor, het baardje, de scherpe neus, dezelfde roofvogelachtige kop. De gelijkenis is treffend. Maar beelden maak je voor mensen die overleden zijn en achter de naam was 1907 gegraveerd. Dat is zeven jaar geleden.

Wat heb ik onwijs genoten van dit betoverende en heerlijk sfeervolle verhaal! Ik las het in één ruk uit… Ik was even terug in de tijd en zag alles helemaal voor me, ik liep echt even rond in dat besneeuwde Amsterdam en in dat bijzondere glazen Paleis. (Helaas bestaat het niet meer, het brandde in 1929 af, achterin het boek staat een fijn informatief stuk over wat er waarheid is in dit historische verhaal.)
Het verhaal is echt heel meeslepend en je leeft enorm mee met Flos die zich aan de ene kant schaamt voor zijn moeder (in hun dorp wordt er ook flink over haar geroddeld, maar dat heeft niet alleen met haar werk te maken natuurlijk, want waarom woont Flos bij zijn grootouders?), maar aan de andere kant dolblij is wat tijd met haar door te brengen, dan weer teleurgesteld wordt als blijkt dat ze moet werken met Kerstmis – zal ze zijn verjaardag gewoon vergeten? – en dan moet hij haar ook nog eens delen met de anderen van het toneelgezelschap… (waarvan hij niet beseft hóé belangrijk ook zij zijn voor haar) En waarom gaat hij eigenlijk nu opeens wél met zijn moeder mee naar Amsterdam?? Hij leert in die paar dagen een héleboel…
Echt een hele fijne, geslaagde, levendige ‘Rebelse Vos’ weer! Een hartverwarmende ‘kerstvertelling’ in vijf bedrijven!

‘Je bent mooi op tijd!’ zegt de oude man.
‘Op tijd?’ vraagt Flos. ‘Waarvoor?’
‘Voor de voorstelling.’
‘Er is helemaal geen voorstelling vanavond.’
‘O ja, zeker wel. Een heel speciale.’

‘… Scrooge krijgt na Marley nog meer geesten op bezoek: een geest van het verleden, een geest van het heden en een geest van de toekomst.’

Flos en het glazen Paleis 
ISBN 9789062225958 – Uitgeverij Volt – 202 pagina’s – Verschenen: november 2025 – Illustraties: Sophie Pluim – Leeftijd: 10+