En iedere keer voel ik het weer. De pijn van verlies, van schuld, van onmacht. Iedere keer weer komen alle emoties terug: de angst, maar ook de woede en wanhoop.

Korte inhoud 
“Hamburg, 1941. Het leven van de achttienjarige Joodse Anna staat al jaren op zijn kop. Haar vader mag niet meer werken, hun prachtige huis is onder dwang verkocht en nu wordt ze met haar ouders en broertje op transport naar het oosten gezet. Haar hoop op een betere toekomst verdwijnt als ze in Minsk aankomen en in het overvolle getto worden opgesloten. Al snel merkt Anna wat haar nieuwe leven inhoudt. Als ze na vele ontberingen de kans krijgt om zich aan te sluiten bij het verzet, grijpt ze die met beide handen aan.

Amstelveen, 2000. Anna van Buuren geniet van het wekelijkse bezoek van haar dochter en kleindochter als het meisje haar vraagt om mee te werken aan een schoolproject. Ze wil haar oma interviewen over haar leven in de oorlog, maar Anna heeft haar herinneringen zorgvuldig weggestopt. Geconfronteerd met haar verleden boekt ze in een opwelling een ticket naar Minsk, waar ze samen met de jonge gids Lina een reis naar het verleden aflegt. Zal ze het aandurven om haar verborgen herinneringen te delen met haar kleindochter?”

Zwijgend loop ik verder door de onbekende straten. De hoop op een beter leven die ik in Hamburg nog heb gekoesterd, wordt met elke stap kleiner.

Mijn mening 
Een nieuwe oorlogsroman van Aline van Wijnen, daar kijk ik altijd enorm naar uit, ondanks dat het niet écht mijn genre is normaalgesproken (wat het wel een beetje geworden is door Aline en door de oorlogs-jeugdboeken van Kluitman). Maar Aline weet altijd zulke mooie, meeslepende verhalen te schrijven, alles komt tot leven… Haar boeken móét ik gewoon lezen!

In dit van begin tot eind meeslepende en aangrijpende (die proloog!! Oefff) verhaal reizen we mee terug naar het verleden met Anna (77). Doordat haar kleindochter Iris (12) voor een schoolproject haar oma wil interviewen over haar oorlogsverleden, komen er allerlei weggedrukte herinneringen en emoties terug. Kan en wil Anna dit wel? Ze zegt eerst ‘nee’ tegen Iris, maar het blijft haar bezighouden en ze besluit een reis te boeken naar Minsk (Wit-Rusland/Belarus), waar ze in 1941 vanuit Duitsland aankwam als achttienjarige. Zogenaamd voor een beter leven… Maar zij en haar ouders en jongere broertje Matthias (10) werden er in een getto gestopt met héél veel andere Joden. Er volgden loodzware tijden vol verlies en pijn. En moed, want Anna sloot zich aan bij het verzet…

Het verhaal begint dus met een enorm aangrijpende proloog (meteen al brok in de keel en tranen in mijn ogen), maar het is en blijft enorm pakkend en aangrijpend. Ik heb meerdere keren een brok weg moeten slikken en tranen weg moeten knipperen… Alles kwam helemaal voor me tot leven en ik leefde onwijs mee met Anna en alle ontberingen die ze doormaakt…
Je beleeft het verleden (1941 – ) afgewisseld met het ‘heden’ (2000) met Anna’s bezoek aan Minsk met jonge gids Lina. Hoe anders alles is, hoe Anna’s verleden voor haarzelf weer helemaal tot leven komt, maar voor Lina nieuw is (boeiend ook dat Belarus van 2000!). En dan wat bijzondere ontmoetingen…
Ik vloog echt door het verhaal heen, maar móést af en toe even pauze nemen, zo realistisch en aangrijpend (maar ook zo mooi!) is het. Wát een verhaal! Zo mooi, maar ook zo pijnlijk… En dan het einde… Dit verhaal zal me nog wel even bijblijven zeg! Mijn hart! Pfff! Aline heeft het weer gedaan, hoor! Om op zo’n prachtige manier zo’n aangrijpend verhaal neer te zetten, met toch die lichtpuntjes erin: petje af!

‘Is het uw eerste bezoek aan Minsk?’
‘Nee, ik ben hier al eens geweest.’
‘O ja? Wanneer?’ Lina kijkt me nieuwsgierig aan terwijl ze mijn koffer op de stoeprand tilt.
‘Lang geleden, Lina. Tijdens de oorlog.’
‘Tijdens de oorlog?’ Mijn gids blijft abrupt op de stoep staan.

Tot we elkaar weerzien 
ISBN 9789049208974 – Uitgeverij: Boekerij – 336 pagina’s – Verschenen: maart 2026