De trap naar boven.
Mijn voeten op het tapijt.
Treden kraken.
Mijn hartslag dreunt.
Je moeders stem achter me.
Als er iets is, roep je maar.
Er is iets,
er is van alles,
en alles is mis,
maar ik roep niet.

Mijn mening 
De boeken van Nadine Swagerman weten me altijd goed mee te slepen en te raken, ik vermoedde dat dat met deze al hélemaal het geval ging zijn aangezien ik zelf een depressieve stoornis heb en dus ervaring met het grijs/zwart wat erin voorkomt…
Goed om te weten ook dat er meteen voorin het boek een trigger warning staat, want de rode draad in dit verhaal is zelfdoding.

Het ruikt naar je
en als ik mijn ogen sluit
is het net alsof je hier bent.
Naar me kijkt.
Is dat zo?
Ben je half-hier?
Of weg-weg?

De hoofdpersoon en verteller (ongeveer 17) van dit verhaal in vrije versvorm heeft haar beste vriendin verloren. Ze was depressief en zag het leven niet meer zitten. Het verlies en verdriet is groot. De boosheid ook. En in dit aangrijpende, poëtische verhaal worden we meegenomen in haar eerste jaar zonder haar ‘bff’, nog altijd pratend met haar, in haar hoofd.
Van zomer (had ze een hekel aan), naar herfst (haar favoriete seizoen), naar winter (heel moeilijk om niet hun traditionele kerstavond te vieren), naar lente (zij was als de lente, vanbuiten dan)…

Het is een lijst.
Erboven staat:
Dingen die ik kan doen om me beter te voelen
En daaronder:
(ik hoop maar dat dit werkt, Gerda)
Spoileralert:
Dat deed het niet,
Gerda.

Ze vindt een lijstje op de kamer van haar vriendin ‘Dingen die ik kan doen om me beter te voelen‘ en ze besluit, aangespoord door haar moeders, om die tien dingen ook te gaan doen, om nog even iets van hun samen te hebben.
Dat levert een lijst aan bijzondere gebeurtenissen op die verdrietig zijn, ongemakkelijk soms, maar ook grappig. En het helpt echt een beetje om haar door het eerste jaar van rouw en alle ups & downs heen te sleuren…

Dus misschien hebben mijn moeders gelijk,
is het niet gek dat ik het niet wist,
maar het voelt wel zo.

Het verhaal is van begin tot eind onwijs aangrijpend, zonder té heftig te zijn. Ik zat er vanaf de eerste woorden in en werd helemaal meegesleurd in alle emoties… Weinig woorden, door de vrije versvorm, maar zóveel gezegd en zóveel gevoel… Zulke mooie, diep rakende woorden… Ik heb het hele boek met een dikke brok in mijn keel gelezen en heb af en toe echt even moeten huilen.
Geraakt door ieder woord dat er in dit prachtboek staat, maar het hoofdstuk ‘Boos’ was wel een niveau extra, pfff…

Soms wil ik naar je toe,
ook…
dood zijn.
Maar meestal niet.
Meestal wil ik
dat jij hier bent,
dat we allebei nog leven.

Bijzonder bij dit verhaal is dat je geen namen weet. Van de vertelster niet en van haar beste vriendin niet (die kom je uiteindelijk wel te weten ). Doordat het echt een kijkje is in het hoofd van de hoofdpersoon, voelt dat eigenlijk wel heel logisch. En daarnaast weet je ook niet wat er precies gebeurd is. En aan de ene kant wil je dat wel weten, maar aan de andere kant is het ook totaal niet belangrijk voor het verhaal…

Want van alles wat ik hoop,
hoop ik dat het meest;
dat jij
gelukkig bent.
En misschien,
heel misschien,
word ik dat dan ook weer
ooit.

De vrije versvorm waarin het verhaal geschreven is voelt zó passend! Alsof het het verhaal aan de ene kant minder heftig maakt omdat niet álles gezegd wordt, maar het aan de andere kant juist nóg intenser maakt door de manier waarop alles gezegd wordt, op de regels of tussen de regels… Onwijs mooi en onwijs bijzonder! (Ik had nog véél meer quotes kunnen delen, zulke mooie woorden! Maar ja, zelf het boek lezen is beter! )

Hield je maar
van jou
zoals je
van ons hield.

Ja, dit boek heeft me intens weten te raken. Ik weet gelukkig niet hoe het is om aan de kant van de vertelster te staan, maar ik weet wel hoe het is om aan die andere kant te staan, om depressief te zijn, om alles grijs en grauw en zelfs af en toe zwart te hebben, om het moeilijk te vinden om door te gaan… Dus ja, het kwam éxtra intens binnen dit verhaal. Recht in mijn hart. Dit prachtige, hartverscheurende maar zeker ook hartverwarmende verhaal. Wat kan Nadine dat toch goed! En wat weet ze dus óók goed een verhaal neer te zetten in zo’n speciale vorm! Wow.

Alles was veranderd.
Niets was meer hetzelfde.
Alles was kapot.
Grijs.

Een jaar zonder lente 
ISBN 9789020654479 – Uitgeverij Kluitman – 230 pagina’s – Verschenen: september 2026 – Leeftijd: 15+